KAPLICZKI MARYJNE w parafii p.w. Chrystus Króla

       Kapliczki, przydrożne krzyże i figurki świętych obecne są w całym chrześcijańskim świecie. Reformacja, nie uznając kultu świętych, nie zezwalała na tego typu budowle. Budowali je zwykli ludzie, nie z nadmiaru pieniędzy, lecz z potrzeby serca. Są czymś tak naturalnym w krajobrazie, że często nie zastanawiamy się nad przyczynami ich tyle legend, podań, zwyczajów i wierzeń. Stawiano je z wdzięczności za otrzymaną nieoczekiwaną łaskę, w podzięce za wyleczenie z choroby, za uchronienie od pomoru, głodu, pożaru, powodzi i od każdego innego nieszczęścia.

      Warto więc czasem zwrócić uwagę na małą, niepozorną czasami i skromną kapliczkę poprzez chwilę zadumy spojrzeć na radość lub smutek intencji jej powstania.

      Wszystkie zaprezentowane kapliczki zostały opracowane dzięki mozolnej pracy Włodzimierza Jury, którzy w książce pt. „Żywieckie kapliczki, figury i krzyże przydrożna” opisał dzieje całej pobożności ludowej Żywca i okolicy.

xAH

Żywiec- Sporysz
Grota Matki Bożej z Lourdes

        Przy kościele parafialny w Żywcu-Sporyszu zbudowana została grota Matki Bożej z Lourdes. Inicjatywę poddał ks. proboszcz Adam Hopciaś grupie zelatorów Róż Różańcowych. Została podjęta z ogromną radością i 1 października 2011 r. poświęcono plac przed kościołem. Figura Matki Bożej była umieszczona za kościołem obok wejścia do zakrystii.

      Projekt wykonali księża Mroczkowie ze Zgromadzenia Salezjanów z Krakowa, Nadzór budowlany prowadził p. inż. Arch. Marek Kluszczyński z Pewli Małej. Prace kamieniarskie wykonała firma p. Zbigniewa Hellera ze Szczyrku.

        Dnia 15 października po uroczystej mszy św. ks. dziekan żywiecki inf. Władysław Fidelus poświęcił Grotę Maryjną. Wszystkie 19 Róż Różańcowych podjęły się opieki nad utrzymaniem i pięknem groty. O kwiaty i czystość otoczenie jest zasługą p. Małgorzaty Oczkowskiej.

Kapliczka – grota przy ulicy Sporyskiej

      W Sporyszu przy ulicy Sporyskiej nr 183 na posesji należącej do Sylwestra i Genowefy Mrowców znajduje się kapliczka – grota Matki Bożej z Lourdes. Do budowy groty użyto kamienia rzecznego z przepływającego potoku Leśnianka zbieranego przez panią Jadwiga Kuśnierz krewną rodziny Mrowców.

         Budowniczym kapliczki jest mistrz murarski Czesław Mrowiec, fundatorami; małżeństwo Genowefa i Sylwester Mrowiec. Genowefa Mrowiec przyrzekła Bogu, że gdy jej mąż Sylwester wyzdrowieje ufunduje kapliczkę.

         W górnej części kapliczki znajduje się grota, w której umieszczona jest figura, wykonana z odpornego na działanie atmosferyczne tworzywa, przedstawiająca Matkę Bożą Niepokalanie Poczętą. Pod postacią Matki Bożej znajduje się metalowa tabliczka, na której widnieje napis:

Na chwałę Bogu i uwielbienie Matki Bożej ufundowali
Genowefa i Sylwester Mrowiec
w 1993 r.
Kapliczkę wykonał
Czesław Mrowiec

Kapliczka – Grota przy ulicy Kamiennej.

       W Sporyszu przy ulicy Kamiennej znajduje się kapliczka – grota. Grota zbudowana jest z kamienia łamanego. Wewnątrz groty, w niszy znajduje się gipsowa figura Matki Boskiej z różańcem w ręce. Maryja przedstawiona frontalnie odziana jest w długą białą suknię przepasaną błękitną wstęgą, na głowie ma welon koloru niebieskiego opadający na plecy. Na prawej ręce znajduje się różaniec.

       Na kamieniu z lewej strony groty widnieje napis:

A. S.
Maj
1992

        Fundatorem a zarazem wykonawcą groty jest Adam Surówka, który wybudował ją jako wotum dziękczynne za uzdrowienie żony chorej na raka.

Obok groty wznosi się niewielka drewniana kapliczka szafkowa, umieszczona na drewnianym słupku, będąca pierwszą stacją Drogi Krzyżowej prowadzącej do krzyża znajdującego się na szczycie Grojca.

Kapliczka szafkowa przy ulicy Sporyskiej

        Przy ulicy Sporyskiej 71 na posesji należącej do Karoliny Midor i Marii Wróbel znajduje się kapliczka typu szafkowego. Jest ona umieszczona na betonowym czworościennym słupie. Kapliczka wykonana jest również z betonu, ma formę płytkiej szafki w kształcie prostokąta stojącego. Spód, ścianki boczne oraz ścianka tylna są pełne, natomiast od strony frontowej znajduje się wnęka zamykana drewnianym oszklonym okienkiem. Wewnątrz wnęki umieszczony jest obrazek przedstawiający Matkę Boską Częstochowską.

Kapliczka w Sporyszu przy ulicy Isep

       Przy drodze łączącej ulicę Sporyska z Trzebinią obok posesji pani Kisza (ul. Isep 9) znajduje się przydrożna kapliczka pochodząca z XIX w. Trudno jest ustalić datę jej powstania. Jedni twierdzą, że została ona zbudowana na początku inni, że pod koniec XIX wieku. Jest to kapliczka murowana, otynkowana z drewnianym dwuspadowym daszkiem pokrytym blachą. We wnęce zamkniętej drewnianym oszklonym oknem, znajdują się obrazy przedstawiające Matkę Boską Częstochowską i św. Antoniego z Dzieciątkiem oraz figura Matki Bożej z orłem na piersiach. Dawniej we wnęce znajdował się jeszcze obraz malowany na płótnie pochodzący z przełomu XIX i XX wieku z wizerunkiem Matki Bożej z Dzieciątkiem, który po drugiej wojnie światowej został przekazany do żywieckiego muzeum. Nad wnęką, na frontowym szczycie umieszczony jest krzyż pochodzący z XIX wieku i kamionkowa głowa Matki Bożej z napisem „Immaculata”.

         Według miejscowej tradycji kapliczka została wybudowana jako wotum dziękczynne za uratowanie przed powodzią, znajdującego się w odległości kilkuset metrów, młyna. Jego właściciel, niejaki Piątek – młynarz, z wdzięczności za ocalenie młyna ufundował kapliczkę.

Kapliczka w Sporyszu przy ulicy Wspólnej.

         W Sporyszu „za mostem” przy ulicy Wspólnej, na posesji należącej do pani Heleny Kajca, znajduje się drewniana kapliczka typu szafkowego. Jest ona umieszczona na drewnianym, ozdobionym nacięciami, słupku. Kapliczka ma kształt płytkiej, prostokątnej szafki.

         Wewnątrz kapliczki znajduje się obrazek przedstawiający Matkę Bożą z Dzieciątkiem na ręce. Według miejscowej tradycji kapliczka wznosi się w tym miejscu już przeszło sto lat, niestety nikt nie zna jej fundatora.

         W 1991 roku kapliczka została zdewastowana, jednak małżeństwo Chałupników, zamieszkałych przy ulicy Wapiennej w Sporyszu, podjęło się jej renowacji. Zona pana Chałupnika podarowała do kapliczki obraz przedstawiający Matkę Boską Częstochowską, który uprzednio znajdował się w jej rodzinnym domu około 80 lat. Natomiast pan Chałupnik odnowił skrzynkę.

Kapliczka szafkowa przy ulicy Kopernika

         Do posesji znajdującej się obecnie przy ulicy Kopernika 35 należącej niegdyś do rodziny Miodońskich, znajduje się kapliczka szafkowa. Wewnątrz kapliczki znajduje się obrazek Matki Boskiej Nieustającej Pomocy.

Kapliczka przy ulicy Kopernika

         Przy ulicy Kopernika w pobliżu campingu „Dębina” znajduje się kapliczka, której rodowód sięga prawdopodobnie lat dwudziestych naszego stulecia. Jest to kapliczka murowana, potynkowana, podzielona obiegającym ją gzymsem na dwa segmenty. Wewnątrz umieszczono figurki i obrazki dewocyjne oraz wykonany na tkaninie wizerunek Jana Pawła II. We wnęce górnego segmentu znajduje się drewniany krzyż z Chrystusem ukrzyżowanym. W tylnej ścianie kapliczki znajduje się również głęboka wnęka obecnie pusta. (brak zdjęcia)

Kapliczka z Pietą

        Ciekawym tematem maryjnym częstym w sztuce i popularnym w przydrożnych kapliczkach jest tzw. Pieta, czyli Maria trzymająca na kolanach martwe ciało Syna. Przy ul. Partyzantów 10 na posesji należącej do Władysława Gąsiorka jest jedna z oryginalniejszych odmian Piety napotykamy w przydrożnych kapliczkach.  Pochodząca z 1999 roku kapliczka wykonana jest w pniu dębu, a jej twórcą jest Jan Kamiński z Sopotni Wielkiej. Podstawę kapliczki stanowi trójstopniowa baza z kamienia łamanego. W pniu znajduje się dużych rozmiarów wnęka, wewnątrz której umieszczona jest Pieta z drzewa lipowego, Maria podtrzymująca pod ręce opadające ku ziemi martwe ciało Chrystusa.

        Rzeźbę wykonał twórca ludowy z Suchej Beskidzkiej, Krzysztof Madoń. Przed kapliczką znajduje się wykonana z kamienia łamanego rozeta, w środku której ustawiono lampkę oliwną. Fundatorem kapliczki jest właściciel posesji Władysław Gąsiorek. (brak zdjęcia)

Kapliczka kamienna w Kolebach przy ulicy Partyzantów

        Na skrzyżowaniu ulic Na Oklu i Partyzantów w Żywcu – Kolebach stoi kamienna kapliczka słupowa pochodząca z 1858 roku. Podstawę kapliczki stanowi dwustopniowa baza, na której wznosi się cokół z napisem fundacyjnym na frontowej ścianie:

Fundatorowie
Jan i Anna
Kasper i Kunegonda
Białkowie z Żywca
RP 1858

       Na cokole znajduje się czworościenny słup lekko zwężony ku górze, zwieńczony kamienną kapliczką w kształcie ściętej piramidy. Kapliczka otwarta jest od strony frontowej wnęką, w której umieszczono obrazek przedstawiający Matkę Boską z Dzieciątkiem. Na daszku kapliczki znajduje się metalowy krzyż.

Kapliczka przydrożna w Kolebach przy ulicy Spacerowej.

         Jest wiele kapliczek przydrożnych po prostu Bogu na chwałę. Do tego typu obiektów należy kapliczka znajdująca się w Kolebach przy ulicy Spacerowej. Na posesji należącej do Alojzego i Aleksandry Mieszczaków w miejscu, gdzie przebiegała niegdyś granica między Kolebami a Sporyszem, stanowiła więc ona swoisty punkt graniczny.

         Według rodzinnej tradycji kapliczka pochodzi z drugiej połowy XIX wieku, a jej fundatorami byli dziadkowie pani Aleksandry Mieszczak, Franciszek i Maria Wdowiakowie, ludzie słynący z wielkiej pobożności.

           Jest to kapliczka murowana, potynkowana, z drewnianym dwuspadowym daszkiem. We wnęce znajdują się: porcelanowa figura przedstawiająca Matkę Bożą Różańcową, obraz „Serce Pana Jezusa” oraz drewniany krucyfiks, który wisi na lewej ścianie wnęki.

Kapliczka kamienna w Kolebach

         Na posesji Stanisława Łukańko położonej przy rozstaju dróg w Kolebach wznosi się kamienna kapliczka pochodząca z 1912r. Na postumencie ustawiona jest kamienna czworościenna kapliczka. W frontowej ścianie kapliczki znajduje się głęboka wnęka zamknięta łukiem z obrazkiem Matki Boskiej Częstochowskiej. Nad wnęką widnieje półkolisty napis M A R I A. Wnęka zamknięta jest oszklonymi drzwiczkami. Całość nakryta jest kamiennym daszkiem zwieńczonym metalowym krucyfiksem z Chrystusem ukrzyżowanym.

          Na cokole znajdował się niegdyś napis fundacyjny (oraz data 1912) informujący, że fundatorami kapliczki byli Anna i Józef Łukańko. Z opowieści rodowych widomo, że rodzina ta pojawiła się w Kolebach w pierwszej połowie XIX wieku (po powstaniu listopadowym) i przybyła z kresów wschodnich, prawdopodobnie z Litwy. Łukańkowie pochodzili z drobnej szlachty, toteż przybywszy do Koleb mogli sobie pozwolić na kupno ziemi od mieszczan żywieckich. Byli to Stanisław Łukańko i jego synowie Józef, Jakub i Jan. To właśnie jeden z synów; Józef, na pamiątkę przybycia i osiedlenia się w Kolebach, postanowił wybudować kapliczkę.            Pierwotnie we wnęce kapliczki znajdował się niewielkich rozmiarów obraz malowany na płótnie, przedstawiający Matkę Bożą, który Łukańkowie przywieźli ze sobą z Litwy. Niestety obraz ten uległ zniszczeniu. Na jego miejscu obecny właściciel posesji, Stanisław Łukańko (wnuk fundatorów), umieścił obrazek przedstawiający Matkę Boską Częstochowską.