TEMAT MIESIĄCA

Święto Wojska Polskiego i 100 rocznica „Cudu nad Wisłą”.

Co by się stało, gdyby bolszewicy zwyciężyli?

Polskie pozycje pod Miłosną, sierpień 1920 (fot. domena publiczna)

Święto Wojska Polskiego to również rocznica słynnego zwycięstwa w bitwie warszawskiej. Jak kiedyś obchodzono dzień poświęcony żołnierzom? Dlaczego „Cud nad Wisłą” wpłynął na losy Polski i Europy?

Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, starano się podkreślać ciągłość zbrojnego ramienia państwa. Historyczny rodowód ukazywano m.in. w nazwach, znakach i wewnętrznych ceremoniałach. Obecnie żołnierze Wojska Polskiego nawiązują do tradycji świąt wojskowych z okresu II Rzeczypospolitej. Wtedy obchodzono Święto Żołnierza, dla upamiętnienia walk w obronie ojczyzny toczonych w 1920 roku.

Święto Żołnierza obchodzono w okresie II wojny światowej w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie i w Wojsku Polskim do 1947 roku. Potem na 12 października ustanowiono Dzień Wojska Polskiego. Nie była to jednak data akceptowana przez wszystkich. Podkreślała tylko chrzest bojowy 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki pod Lenino. A przecież Polacy mieli szereg innych epizodów na frontach II wojny światowej. Wskazywano na potrzebę ustanowienia daty, której nikt nie będzie kwestionował. W latach 1990-1992 święto obchodzono w rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja.

Od 1992 roku Święto Wojska Polskiego znowu obchodzimy 15 sierpnia. Wtedy po raz pierwszy odbyły się centralne uroczystości przed Grobem Nieznanego Żołnierza w Warszawie. Tego samego dnia obchodzimy rocznicę zwycięskiej bitwy warszawskiej.

„Cud nad Wisłą”

Gdy słyszymy hasło „wojna polsko-bolszewicka”, reagujemy jednoznacznie: bitwa warszawska. Nie sposób przejść obojętnie obok tego wydarzenia, ponieważ „Cud nad Wisłą” jest uznawany za 18. przełomową bitwę w historii świata i wielką klęskę bolszewików.

– W sensie militarnym koniec tej wojny wyznacza traktat ryski. Natomiast efekty dalsze to 15 marca roku 1923, gdy rada ambasadorów ententy uznała polskie granice państwowe na wschodzie. I to był właściwy koniec wojny dla Polski.

Łukasz Grzegorczyk