ZMARTWYCHWSTANIE PANA JEZUSA

WIELKANOC

            Wielkanoc, Niedziela Wielkanocna, także: Wielka Niedziela, Zmartwychwstanie Pańskie, to najstarsze i najważniejsze święto chrześcijańskie upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa, obchodzone przez Kościoły chrześcijańskie.

            Wprawdzie każda niedziela jest pamiątką zmartwychwstania Chrystusa, ale Niedziela Zmartwychwstania jest z nich najbardziej uroczysta.

            Niedziela Wielkanocna w obrządku rzymskim rozpoczyna się już w sobotę po zapadnięciu nocy po wspominaniu najważniejszych dla wiary chrześcijańskiej wydarzeń  Wielkiego Tygodnia. Ostatnie trzy doby tego tygodnia: Wielki Czwartek (wieczór), Wielki Piątek, Wielka Sobota i Niedziela Zmartwychwstania znane to Triduum Paschalne.

            Podczas soboru nicejskiego w 325 roku ustalono, że będzie się ją obchodzić w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni Księżyca. Ta zasada jest w istocie przełożeniem na kalendarz juliański daty 14 dzień miesiąca Nisan,  z kalendarza hebrajskiego, która wyznacza początek święta Paschy, wokół którego działy się wydarzenia zbawcze. Wielkanoc jest więc świętem ruchomym.  Pius X próbował ustalić stałą datę Wielkanocy jednak się nie dogadano.

            Do XVIII wieku msze rezurekcyjne odprawiane były o północy, potem świętowano rezurekcję rano. Do dnia dzisiejszego w wielu parafiach msze rezurekcyjne są odprawiane o poranku. Zapowiada ją uroczyste bicie w dzwony, głoszące, że Chrystus zmartwychwstał. Jednocześnie słychać kanonadę ze strzelb, petard, armatek i moździerzy, a cały ten harmider ma budzić świat do życia. W niektórych parafiach rezurekcja rozpoczyna się po Liturgii Światła w Wigilię Paschalną.

            W polskim zwyczaju, po porannej rezurekcji rodzina zasiada do uroczystego śniadania wielkanocnego, które rozpoczyna się składaniem życzeń i dzieleniem się święconką z koszyczka. Na stołach znajdują się jajka, wędliny, wielkanocne baby i mazurki. Stoły zdobione są bukietami z bazi i pierwszych wiosennych kwiatów. W niektórych regionach, np. na Śląsku, rodzice chowali w domu lub w ogrodzie koszyczki ze słodyczami, prezenty od wielkanocnego zajączka, na poszukiwanie których wyruszały dzieci. Zwyczaj ten obecnie rozpowszechnił się w formie obdarowywania się w tym dniu drobnymi upominkami, tzw. zajączkami.

            Niedziela, podobnie jak i poniedziałek, są w Polsce dniami wolnymi od pracy. Tradycyjnie spędza się je w domu, w gronie rodzinnym.

Wielkanocne życzenia
Drodzy parafianie i goście !

Wielkanoc 2021 r.

Jezus żyje!
Jego Słowo rozbrzmiewa w naszych sercach.
Jego Chleb jest naszą siłą. Jego Krzyż naszym znakiem.
Jego Oblicze naszym światłem w noce trwogi i zniechęcenia.
Jego miłość jest naszym życiem.
Jezus zmartwychwstał!
To klęska śmierci, to pokonanie zła, to triumf życia,
to pusty grób, to posiew nadziei,
to otwarte przejście, to ostateczne zwycięstwo!
Jezus nas podnosi!
Powstańcie, grzesznicy: otrzymaliście przebaczenie!
Powstańcie, opuszczeni:  Bóg jest waszym przyjacielem!
Powstańcie, zrozpaczeni: noc przeminęła, oto świt!
Powstańcie, cierpiący: Pan gotuje wam radość w wielkiej obfitości!
Wszyscy parafianie, goście i osoby poszukujące,
powstańcie wraz z Jezusem Zmartwychwstatym i wołajmy Alleluja !
Niech Jezus wniesie w Wasze życie nowy powiew ducha!
Niech da Wam  i waszym rodzinom życie, bez leku, stachu,
pełne miłości i szczęścia!

tego życzą wasi duszpasterze

Wielkanocne skojarzenia

Rezurekcja – (z języka łacińskiego ressurectio = zmartwychwstanie)

Jest to nabożeństwo typowo polskie. kończące uroczystości Wielkiego Tygodnia. Razem z mszą św. Zmartwychwstania Pańskiego stanowi ona uroczyste ogłoszenie prawdy o powstaniu Jezusa z martwych i wzywa całe stworzenie do udziału w Jego triumfie nad śmiercią. Początki Rezurekcji w liturgii polskiej sięgają co najmniej XIII w. Odprawia się ją w zależności od miejscowych zwyczajów albo w Wielką Sobotę wieczorem, albo w Niedzielę Zmartwychwstania wczesnym rankiem.

Wielkanoc – jest najstarszym i największym świętem chrześcijańskim, obchodzonym w najbliższą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni księżyca – stąd data Wielkanocy nie jest stała. tak jak data np. Bożego Narodzenia. Najstarsze wzmianki o świętowaniu Wielkanocy pochodzą z II w. Początkowo samo święto obchodzono w nocy z soboty na niedzielę, czuwając na modlitwie i słuchając Słowa Bożego, aby o świcie celebrować wielkanocne sakramenty: Chrzest i Eucharystię. W IV w. wprowadzono drugą mszę św. w niedzielę przed południem. Poprzedzała ją urządzana na przykościelnym cmentarzu procesja, która miała ogłosić zmarłym radosną nowinę o Zmartwychwstaniu Chrystusa.

Biały Tydzień -to sięgająca IV w. praktyka liturgicznych obchodów wielkanocnych, rozciągniętych na przestrzeni ośmiu dni (tzw. oktawa. od łacińskiego oda = osiem): od Niedzieli Zmartwychwstania, aż do następnej niedzieli (II wielkanocnej) włącznie. W czasach dawnych był to okres nie tylko świętowania i radości ze zwycięstwa Chrystusa nad śmiercią. Przez te osiem dni nowo ochrzczeni (tzw. neofici) codziennie uczestniczyli we mszy św. i otrzymywali pouczenie o sakramentach przyjętych w Wielką Sobotę oraz o wynikających z nich konsekwencjach życiowych. Tydzień ten nazywano ..białym z powodu białych szat, w których nowo chrzczeni uczestniczyli w sprawowanej liturgii.

Wielkanocne obyczaje

Rezurekcja oznaczała zawsze początek powszechnej wesołości. Dzielono się zatem od najdawniejszych czasów radością ze Zmartwychwstania. Nie wyobrażamy sobie dziś Wielkanocy bez życzeń, dawniej bez kartek świątecznych, bez dzielenia się święconym jajkiem. Tak dawniej bywało: najpierw proboszcz, a potem dziedzic przyjmowali od pospólstwa życzenia i zwyczajowe podarki. A młodzi parobkowie po wsiach chodzili od chaty do chaty. śpiewając specjalne na ten dzień przyśpiewki z życzeniami pomyślności, za co poczęstunkiem ich obdarzano lub innymi datkami.

Uroczyste i obfite śniadania wielkanocne są kontynuacją tej tradycji. W wiekach minionych jadło świąteczne było rozmaite w różnych okolicach i w różnych sferach. W każdym jednak razie winno było, być obfite – jak pisał J. S. Bystroń. Królowały więc niepodzielnie wędliny, głównie szynka, oraz ciasta z nieśmiertelną babą na czele. Stół nie mógł rzecz jasna być się bez baranka, czy to cukrowego, czy z masła misternie wyrobionego. Obok tego – jaja, zwykle prześlicznie malowane i wzorami różnorakimi zdobione. Stawiano też i inne potrawy. jak chrzan. kiełbasy ale te drugorzędne miały znaczenie.

W niektórych stronach Polski w Wielką Niedzielę wieczorem zasiadali dawniej, ale zasiadają często i dziś gospodarze do robienia maleńkich krzyżyków. Sporządza się je z łodyg tydzień wcześniej poświęconych palm. Krzyżyki te jeszcze przed wschodem słońca w Poniedziałek Wielkanocny „sadzi się” na każdym polu. Obyczajowi temu towarzyszy modlitwa o dobre urodzaje. Niektóre z krzyży należy przybrać barwionymi kokardkami, by je potem przybić do framugi drzwi u sąsiadów.

Mocno zakorzeniony w tradycji i trwający do dzisiejszego dnia bez większych zmian jest zwyczaj wzajemnego oblewania się wodą, jako znak oczyszczenia. obmycia i symbol życia, witalności. Dawniej wyłącznie młodzieńcy mieli przywilej polewania dziewcząt, które zresztą odpłacały im tym samym dnia następnego.Była to – jak napisał XVIII – wieczny badacz obyczajów – swawola powszechna w całym kraju, tak między pospólstwem, jako też między dystyngowanymi”. Na żart ten jednak można było sobie pozwolić jedynie w stosunku do równych. Jego formy, tak jak i dziś były różne – od subtelnego kropienia pachnącą perfumom, aż do pławienia niemal w stawie lub rzece.

Ten dość pobieżny rejestr nie wyczerpuje oczywiście całego bogactwa obyczajów związanych ze Świętami Wielkiej Nocy. W ciągu wieków wiele powstało nowych, wiele z nich obumarło lub pozostało w stanie szczątkowym w niektórych regionach. Poddając się im warto czasem świadomie poczuć to ciążenie tradycji i zastanowić się nad sensem gestów i zachowań, które często kojarzą się nam bardziej z magią niż chrześcijańską tradycją, a choćby i słowiańsko-pogańską.


Baranku wielkanocny

Baranku Wielkanocny coś wybiegł z rozpaczy
z paskudnego kąta
z tego co po ludzku się nie udało
prawda, że trzeba stać się bezradnym
by nie logiczne się stało

Baranku Wielkanocny coś wybiegł czysty
z popiołu
prawda, że trzeba dostać pałą
by wierzyć znowu

Ks. Jan Twardowski

PONIEDZIAŁEK WIELKANICNY

            Poniedziałek Wielkanocny to drugi dzień Świąt Zmartwychwstania Pańskiego. Największe święta chrześcijańskie, takie jak Wielkanoc czy Boże Narodzenie obchodzi się przez dwa dni, aby móc głębiej rozważać te tajemnice wiary.

            Z Poniedziałkiem Wielkanocnym – drugim dniem Świąt Zmartwychwstania Pańskiego – wiąże się tradycja Śmigusa-Dyngusa. Śmigus i Dyngus to dwa odrębne obyczaje, które praktykowane były jednego dnia. Dlatego z czasem ich nazwy się połączyły.

Dyngusem nazywano datek dawany przez gospodynie mężczyznom chodzącym w Poniedziałek Wielkanocny po domach, składającym życzenia świąteczne i wygłaszającym oracje i wiersze o męce Pańskiej, czy też komiczne parodie. W zamian za to otrzymywali jajka, wędliny i pieczywo.

            Śmigus z kolei to obyczaj polewania się wodą w Poniedziałek Wielkanocny. Stąd też nazwa „lany poniedziałek”. Zwyczaj prawdopodobnie ma korzenie pogańskie i wiąże się z radością po odejściu zimy oraz z obrzędami mającymi zapewnić urodzaj i płodność.

            Chrześcijaństwo dodało do tego oczyszczającą symbolikę wody, a także tradycję, zgodnie z którą oblewanie wodą jest pamiątką rozpędzania tłumów, które gromadziły się w poniedziałek, rozmawiając o Zmartwychwstaniu Chrystusa.

            W Poniedziałek Wielkanocny gospodarze o świcie wychodzili w pola i kropili je wodą święconą, żegnali się przy tym znakiem krzyża i wbijali w grunt krzyżyki wykonane z palm poświęconych w Niedzielę Palmową, co miało zapewnić urodzaj i uchronić plony przed gradobiciem. Pola objeżdżano w procesji konnej. Wodą oblewano jednak przede wszystkim młode dziewczęta. Nieoblana panna była zdenerwowana i zaniepokojona, gdyż oznaczało to brak zainteresowania ze strony miejscowych kawalerów.

OKRES  WIELKANOCNY

            Jest to 50 dni radości i trwa on od Niedzieli Zmartwychwstania do uroczystości Zesłania Ducha Świętego. Ten czas obchodzi się z wielką radością jako jeden dzień świąteczny, jako „wielką niedzielę”.
            Osiem pierwszych dni Okresu wielkanocnego stanowi Oktawę Wielkanocy. Obchodzi się je jako uroczystości, mają więc one charakter bardzo uroczysty. Ostatnim dniem oktawy wielkanocnej jest II Niedziela Wielkanocna, czyli Miłosierdzia Bożego.

            Zewnętrznymi oznakami przeżywanego okresu wielkanocnego są: krzyż z czerwoną stułą, paschał i figura Zmartwychwstałego, umieszczone przy ołtarzu. Symbole zmartwychwstania pozostają przy ołtarzu do uroczystości Zesłania Ducha Świętego – (Pięćdziesiątnicy). Ta uroczystość kończy Okres Wielkanocny.

ODPUSTY ZUPEŁNE  W OKRESIE WIELKANOCNYM

Wierny może zyskać odpust zupełny, pod zwykłymi warunkami: (wewnętrzna dyspozycja braku przywiązania do jakiegokolwiek grzechu – nawet lekkiego, przyjęcie Eucharystycznej Komunii św., modlitwa w intencjach papieskich) gdy:

  • w Uroczystość Zmartwychwstania Pańskiego przyjmie błogosławieństwo papieskie Urbi et Orbi (Miastu i Światu), choćby za pośrednictwem transmisji radiowej czy telewizyjnej.
  •  w II Niedzielę Wielkanocną – w Święto Miłosierdzia Bożego, w jakimkolwiek kościele lub kaplicy, weźmie udział w pobożnych praktykach spełnianych ku czci Bożego Miłosierdzia albo przynajmniej odmówi przed Najświętszym Sakramentem Eucharystii, wystawionym publicznie lub ukrytym w tabernakulum, modlitwę „Ojcze nasz” i „Credo” (Wierzę w Boga…), dodając pobożne wezwanie do Pana Jezusa Miłosiernego (np. Jezu ufam Tobie!).

W jednym dniu można zyskać wiele odpustów częściowych, ale tylko jeden odpust zupełny, choćby wierny wykonał wiele pobożnych czynności obdarzonych nadaniem